6 Kasım 2018 Salı

Hiperaktivite Nedir

Çevrenizde ki insanlardan mutlaka bu kavramı duymuşsunuzdur. "Benim çocuğumda hiperaktiflik var." , "Bu oğlan hiperaktif herhalde." gibi cümlelerle artık günümüzde çok fazla karşılaşılmaktadır. Şunu söyleyerek meseleye başlamak istiyorum hiperaktivite bir psikolojik problemdir. Yazımda da tam olarak meseleyi bu bağlamda ele alacağım ve hiperaktivite nedir, neden olur, belirtileri nelerdir, tedavisi, hiperaktivite geçer mi, odaklanma sorunu nedir gibi sorulara cevaplar aradım. İyi okumalar.

Hiperaktivit

Hiperaktivite
Hiperaktivite alışılmışın dışında veya anormal derecede aktif olma hali olarak tanımlanabilir. Hiperaktivite,  öğretmenler, işverenler ve/veya ebeveynler gibi hiperaktif bireyin etrafındaki insanlar için zordur. Hiperaktif insanlar sıklıkla, durumlarından ve insanların buna nasıl tepki verdiğinden dolayı, endişeli ve depresif bir ruh haline sahip olurlar.
Hiperaktif olan insanlar, sakin olamadıkları için yaşamlarında başka problemler de geliştirebilirler. Örneği,  hiperaktivite okulda veya işte zorluklara yol açabilir ve arkadaşlarla ya da aile ile kaliteli ilişki sürdürülmesini zorlaştırabilir. Kaza ve yaralanmalara yol açabilir. Ayrıca, alkol ve uyuşturucu kullanma riskini arttırır.

Hiperaktivite Özellikleri


Hiperaktivite, farklı özellikler sahiptir. Bunlar arasında en sık rastlanan belirtiler:


  • Sabit ve tekrarlayan hareket
  • Saldırgan davranış, dürtüsel davranış
  • Kolayca dikkat dağılmasıdır


Hiperaktivite sıklıkla akıl hastalıkları veya değişik tıbbi rahatsızlıklar nedeniyle, ortaya çıkmaktadır.
Hiperaktivite ile ilişkili temel bozukluklardan biri dikkat eksikliğidir. Dikkat eksikliğine bağlı Hiperaktivite, DEHB olarak tanımlanmaktadır. DEHB, bireyin aşırı aktif, dikkatsiz ve dürtüsel olmasına neden olan bir bozukluktur. Bu durum genellikle, genç yaşta ortaya çıkar. Fakat seyrek de olsa, yetişkinlik döneminde ortaya çıktığı da olmuştur.

Hiperaktivite, tedavi edilebilir bir psikolojik hastalıktır. En iyi sonucun alınabilmesi için, erken tanı ve tedavi gereklidir.

Hiperaktivite Neden Olur?


DEHB(Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) beynin dikkatli çalışma, yavaşlama ve sabırlı olmadaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır.  Bu beyin farklılıklarının sebebi, kesin olarak bilinmemektedir. Ama doktorlar DEHB’nin genetik kökenli olduğunu bilmektedirler. DEHB’si olan çocukların genellikle DEHB’si olan bir akrabası ya da ebeveyni vardır.
Hiperaktivite, zihinsel veya fiziksel bozukluklardan kaynaklanabilir. En yaygın olanları:


  • DEHB
  • Hipertroidizm veya çok fazla troid hormonu salgılanması
  • Beyin bozuklukları
  • Sinir sistemi bozukluları
  • Psikolojik bozukluklar


Hiperaktivite Belirtileri


Çocuklarda hiperaktivite, okulda konsantrasyon bozukluğuna neden olabilir. Ayrıca hiperaktif çocuklar, dürtüsel davranışlar da gösterebilirler. Çocuklarda sık rastlanan belirtiler şunlardır:


  • Sıra dışı konuşmalar 
  • Olayları bulanıklaştırmak
  • Diğer öğrencileri tartaklamak
  • Aşırı hareketlilik


Hiperaktivite belirtileri gösteren yetişkinlerde aşağıdaki belirtiler görülebilir.


  • İşlere yoğunlaşmada zorluk
  • Kısa dikkat süresi
  • İsim, sayı gibi bilgileri hatırlamakta zorluk,
  • Zaman zaman kaygı ve depresyon geliştirmek


Hiperaktiviteye sahip olan yetişkinler, büyük olasılıkla bu belirtileri çocukken de göstermişlerdir.

Hiperaktivite Nasıl Teşhis Edilir?


Hiperaktivitenin etkili bir şekilde tedavi edilmesi için, doktorun doğru teşhisi koyması gerekir. Doktor, hiperaktivitenin altında yatan bir durumdan şüphelenirse, bu hastalığı tedavi etmek için gereken ilaçları reçete edebilir.
Vücudun aşağıdaki kısımlarını etkileyen bozukluklar, sıklıkla hiperaktiviteye katkıda bulunur.


  • Tiroid
  • Beyin
  • Sinir sistemi


Hormon seviyelerini kontrol etmek için, doktor kan veya idrar örneği isteyebilir. Çünkü hiperaktivite, hormon dengesizliğinden de kaynaklanabilir.
Örneğin, tiroit hormonunda veya diğer hormonlarda bir dengesizlik olabilir.
Hiperaktivite, ayrıca duygusal bir bozuklukla da ilişkili olabilir. Bu durumda, bir ruh sağlığı uzmanı tarafından tedavi edilmelidir. Kesin teşhis konulduktan sonra hiperaktivitenin kontrolü için ilaç veya terapi uygulanabilir.

Hiperaktivite Tedavisi


Hiperaktivite tedavisi noktasında öncelikle bunun bir psikolojik hastalık olduğunu kabullenmek ve buna göre hareket etmek gerekir. Hiperaktivite tedavisinde de meseleye bu bağlamda bakmak gerekir. Herhangi bir psikolojik rahatsızlıkta ilerleme düzeyine göre terapi ve ya ilaç tedavisi ile tedavi edilmeye çalışılmaktadır. Hiperaktivite de aynı şekilde ilaç ve terapi yöntemleriyle tedavi edilmektedir.



Bilişsel davranışçı terapi ve konuşma terapisi, hiperaktiviteyi tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan yöntemlerdir.
Bilişsel davranışçı terapi, düşünme ve davranış kalıplarının değiştirilmesini amaçlar. Konuşma terapisi ise belirtileri bir terapistle tartışmayı içerir. Terapist hastaya  durumuyla nasıl başa çıkılacağını ve etkilerini nasıl azaltacağını, gösterebilir.

Hiperaktiviteye İlaç Tedavisi


Terapi yeterli olmadığında, semptomların kontrol edilmesi için ilaç alınması gerekebilir. İlaçlar, aynı zamanda sakinleştirici etkiye sahiptirler. Hem çocuklar hem de yetişkinler için reçete edilebilirler. İlaç kullanımının, doktor gözetiminde olması gereklidir.

Hiperaktivitede Anne-Babaların Rolü



  • Ebeveynler çocuklarına bir şeyi bir kerede net olarak anlatarak, çocukların daha iyi dinlemelerine sebep olabilirler.
  • Çocukların evdeki eşyalarını düzenlemelerine, yardımcı olabilirler.
  • Teşvik, sevgi ve destek verebilirler.

DEHB’li çocuklara, sadece ebeveyn davranışı ya da doktor tedavisi ile değil, onlar için tasarlanmış bir eğitim planı oluşturarak da yardım edilebilir.

Öğretmeneler, DEHB ‘si olan çocukların sınıfa iyi gelmelerine yardımcı olmak için,  aşağıdaki önerileri uygulayabilirler:


  • Okul çalışmalarını bölümlere ayırmak,
  • Çocukların  kendilerine ait eşyalarını, düzenlemelerine yardımcı olmak, 
  • Sınıfta kalkıp hareket etmeleri için sık aralar verilmesi,
  • Çocukları pencere ya da kapı gibi dikkat dağıtan noktalardan uzakta oturtmak olarak sayılabilir.


Ayrıca DEHB’li olan çocukların düzenli beslenmesi, yeterli uyku alması, her gün aktif olması, pratik farkındalık egzersizleri yapmaları ve nefes egzersizleri yapmaları çok yararlıdır. Belirtileri tetikleyebilecek uyarıcılardan, kaçınılması da tavsiye edilebilir. Mutlak kaçınılması gereken ortak uyarıcılar kafein ve nikotindir.

Hiperaktivite nedir yazımızın sonuna gelmiş bulunuyoruz. Yazımdan faydalandığınızı düşünüyorsanız mutlaka;
Terapi
Psikolog yazılarımı okumanızı öneriyorum.







Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme

UYARI

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi


Sağlık, kişisel bakım, beslenme ile ilgili tibbitedavi.com sitesinde yazılan yazılar internette yazılan genel bilgilerin derlenmesi sonucu oluşan bilgilerdir. Bu blog hastalık teşhis veya tedavisi amacı taşımaz. Bir sağlık sorununuz varsa ilgili doktora muayene olunuz. Blogda yazılan uygulama anlatım ve tariflerin insanları yönlendirmek gibi bir amacı yoktur. Yazdıklarım bilgilendirme amaçlı yazılardır ve bu yazılardan çıkarılan sonuçlarla yapılacak kür, bakım vb. işlemlerin sorumlulukları blog sahibine ait değildir. Yapılacak bakımlar sonucu oluşan olumlu ya da olumsuz sonuçlar kişilerin sorumluluğundadır. Bu bloğa ulaşmakla yukarıda yazdığımız durumları kabul etmiş olursunuz. Blogumda bulunan yazıların kısmen veya tamamen kopyalanması yasaktır. Yazılarımı kaynak göstererek kullanılabilir, sosyal medyada paylaşabilir ve sorularınızı yorumlar kısmından sorabilirsiniz.